Iraultza frantsesaren garaian, Aro Garaikidearen hasieran, formalki adierazi zen: “gizonak aske eta eskubideetan berdin jaio eta irauten dira“. Gizakiaren eskubide besterenezinak aldarrikatu ziren: Askatasuna, Berdintasuna eta Anaitasuna.

Denborak aurrera egin ahala, gure egungo gizartean ikus dezakegu Askatasun, Berdintasun eta Anaitasun eskubide besterenezin hauek aldatuz joan direla.

Herritarra subjektu aktibo gisa ikusten da, bere askatasun indibidualaren eta komunitate solidario bateko kide izatearen arteko orekari eutsi behar diona. Komunitate solidario horretan, ondokoaren ongizatea ere Estatuaren eta guztion erantzukizuna da.

Hala ere, ikusten dugu pertsona askok askatasun indibidualaren kontzeptua muturretara eramaten dutela, hasierako postulatuetatik urruntzen direnak, eta indibidualismo berekoi batera hurbiltzen direla, pertsona eskubideen subjektu bihurtzen duena, eta ez hainbeste betebeharren subjektu, batez ere gizartearekin.

Autore batzuk, Gilles Lipovetsky soziologo eta filosofoa bezalakoak “Hiperindibidualismoa” deitzen diote eta gure aroa amankomunaren “hustuketarena” bezala deskribatzen dute. Nartzisismo apatikoa, kontsumismoa eta hiperindibidualismoa nagusitzen dira, indibidualismoan ardaztutako den gizartean, non errealizazio pertsonala, ongizate psikologikoa eta berehalako saria bilatzea bihurtzen den helburu nagusia. Hedonismoa, berehalako plazera eta norberaren gogobetetasuna modu frenetiko eta neurrigabean bilatzen dituena. Aisialdirako gurtzea, kultura merkantzia gisa, ekologismoa maskara bezala eta jarrera sozial gisa… ezartzen dira.

Kasu horietan, askatasuna nahi eta irrikatzen dena egiteko aukera ematen duen tresna bihurtzen da, ia mugarik gabe. Anaitasuna, anai-arreba gisa tratatzen diren pertsonen arteko lotura, elkartasun eta afektu gisa, desagertu egiten da, eta “bakoitzak ahal duen moduan moldatzera” eramaten du, eta orduan berdintasunak ez du zentzurik.

Espazioan zulo beltzak dauden bezala (espazioaren zenbait eskualdetan masa kontzentrazio nahikoa handia dute grabitate-eremu bat sortzeko, eta ez dago ez partikularik, ez erradiaziorik — ez argirik — bertatik ihes egin dezakeenik), pertsona batzuek zulo beltz gisa jokatzen dute, eta horietatik ez da ezer ateratzen, beren “ego”a elikatzeko balioko diena izan ezik.

Jesusek, ordea, besteentzako argia izatera gonbidatzen gaitu, bere maitasuna, ontasuna eta egia gure eguneroko ekintzen bidez islatzeko gonbidapena. Mateoren ebanjelioan (5: 14-16), Jesusek dio: “Zuek zarete munduarentzat argia… Era berean, zuen argiak denen aurrean egin behar du argi, zuen egintza onak ikusiz, zeruko zuen Aita gorets dezaten “. Gonbidapen honek berekin dakar islatzea, ez norbere kontura distiratzea; laguntzea eta berotasuna ematea, aringarri eskaintzea, epaitu gabe entzutea eta besteen une zailetan presente egotea; koherentzian bizitzea, zintzotasunez, alaitasunez eta adeitasunez jokatzea, fedearen testigantza bizia izanik; ez ezkutatzea, pizten den lanpara bat izatera gonbidatzea, ez kaxoi baten azpian jartzeko, baizik eta leku altu batean, etxean denak argi ditzan; nahasmendua edo norberekoikeria duen mundu batean iluntasuna garaitzea, itxaropena komunikatzea eta besteei ongia argi ikusten laguntzea.

• Hausnarketarako: argia izatetik edo zulo beltzak izatetik gertuago gaude?