Jende xumeari Jesu liluragarri egin zitzaion, eta agintariei, berriz, arriskutsu. Jendeak berehala sumatzen du “ez duela sekula inork gizon horrek bezala hitz egin”: ez da espekulazio hutsa, hitzak bizitza errealari heltzen dio, zauriak ukitzen ditu eta itxaropena pizten. Fariseu eta apaizburuek, ordea, berehala lotzen dute lilura hori “engainu” eta “madarikazio”arekin: “legea ezagutzen ez duen jende hori madarikatua dago”. Hori da oztopo nagusia: ez da informazio falta, boterearen logikatik ezin onartzea herriaren artean sortzen ari den mugimendu askatzailea.

Galilearra izatea bera susmagarria da: “Galilean ez dela inoiz profetarik sortu”. Baina Bibliako tradizioan profetaren benetako ezaugarriak zein dira? Ez dira jatorrizko leku garbiak edo titulu ofizialak, baizik eta bi gauza hauek: Jainkoaren hitza entzun eta herri zapalduaren alde jartzea, eta horregatik gatazkan bizitzea botere politikoekin (zentzu zabalean ulertuta) eta baita, sasoian-sasoiko botere erlijiosoarekin. Hortxe ditugu Amos, Jeremias, Elias…. profetak; profeta askotan “Galilea” den horretatik etorri ohi da, hau da, periferia nahasi eta susmagarritik. Hortik ere badator Jesu: Nazaret eta Galilea ez dira Jerusalemen garbitasun sakratuaren espazioa, baina Jainkoaren Espirituak han egiten du dantza, han entzuten dira herri xehearen oinaze eta irrika.

Nikodemok: “Zilegi al da… inor gaitzestea, berari entzun eta zer egin duen jakin gabe?”. Ondotxo bide dakite zer egin eta aldarrikatzen duen Jesuk: horregatik beldurra, horregatik gaitzespena, horregatik “Galilearra al zara zu ere?” irain bihurtua. Ez da seguruenik ezjakintasun hutsa, baizik eta egia ikusita ere, egia horrek bere pribilegioak edota sendousteak kolokan jartzen dizkielako (dizkigulako?, dizkidalako?)

Nondik begiratzen diot munduari? Bazter-zauritik, itxaropenetik, migratzaileengandik, desjabetuak (desjabetze material eta espirituala)  izan direnengandik, Elizaren kanpo/barru‑ertz askotatik ere…? Ala halako begirada dutenak a priori mesfidantzaz edota mespretxuz hartuz?

Garizuma izan daiteke aldi aproposa gure barruari galdetzeko: noren ahotsa entzuten dut benetan? Gaur, nork/zerk liluratzen nau neu? Zeinek hitz egiten dit “sekula inork ez bezala”, eta zein neurritan ari naiz ni ere hitz eta jarrera horiek mesfidantzaz neurtzen, nire segurtasunak arriskuan jartzen dizkidalako? Zein “Galileatatik” dator gaur Jainkoaren dei profetikoa nire bizitzara –zein pertsona, talde edo egoeraren ahotsean–, eta nola aditu eta erantzuten diot nik?

Juankar Olaeta